Skip to content

Marmaris, Taşlıca ve Söğüt Köyleri Kırsal Mimari Belgeleme ve Koruma Programı

Proje Ekibi ve Danışmanları

Doç. Dr. Deniz Çalış Kural

Mimar, Bilgi Üniversitesi

Dr. Asil YAMAN

Arkeolog, Penn Müzesi

Aslıhan GÜÇLÜ

Arkeolog, Sanatçı

Proje kapsamında, Phoenix Antik Kenti territoryumunda yer alan Taşlıca (Fenaket), Söğüt ve Aziziye (Karamaka) köylerinin geleneksel konut mimarisi, yel değirmenleri, sarnıç yapıları, tarım terasları ve inanç alanlarının belgelenmesi ve yapılara yönelik koruma-onarım projelerinin hazırlanması öngörülmektedir. Söz konusu program dahilinde yörenin somut ve somut olmayan kültürel değerlerinin kayıt altına alınması, geleneksel mimari dokuya yönelik farkındalığın arttırılması ve ortak mirasımızın yaşatılması amaçlanmaktadır.

Projeye konu olan kırsal alanlar iç ve dış turizmin yoğun olduğu Marmaris İlçesi Bozburun Yarımadası sınırlarında konumlanmaktadır. Dolayısıyla nüfus artışı ve düzensiz yapılaşma gibi sebeplerle tahribata açık yerleşimlerdir. Günümüzde beşeri ve doğal tahribatın sürdüğü, yapılaşma tehdidi altındaki Taşlıca ve Söğüt köylerinde geleneksel mimariye yönelik herhangi bir çalışma da daha önce yapılmamıştır. Bu doğrultuda gün geçtikçe özgün kimliğini kaybeden yerel dokunun korunması adına mimarlık alanındaki temel çalışma yöntemleri kullanılarak, bütüncül ve sürdürülebilir koruma stratejileri belirlenecektir.

Proje süresince Taşlıca (Fenaket), Söğüt ve Aziziye (Karamaka) köylerindeki geleneksel mimari öğelerin cephe ve kesit çizimleri dahil rölövelerini almak, detaylı tanımlamalarını yapmak ve detaylı fotoğraflarını almak belgeleme çalışmalarının ana gövdesini teşkil etmektedir. Saha çalışmalarından alınan verilerin Autocad gibi programlar aracılığıyla sayısallaştırılması ve dijital bir veri tabanına işlenerek bir envanter çıkarılması gibi yöntemler uygulanacaktır. Bu sürecin tarihsel ve yerel değerleri yaşatmak ve sürdürülebilir kılmak adına farklı disiplinlerden oluşan bilimsel bir ekiple yönetilmesi hedeflenmektedir.

Proje sonunda koruma-onarım projelerinin hayata geçirilmesinin ardından ulusal ve uluslararası bilimsel yayınların hazırlanması ve yörenin bilim dünyasına kazandırılması beklenmektedir. Avrupa’da adeta Açıkhava Müzesi görüntüsü sergileyen korunmuş köyler ve ülkemizden Fethiye Kayaköy gibi toplumsal hafızayı yaşatan örnekler dikkate alınarak projeye konu olan köyler için bir kültür rotasının oluşturulması da diğer önemli beklentiler arasındadır. Tarımsal üretime dayalı köylerimizde agro-turizme dayalı yapının gerçekleşmesi de projenin bir diğer gayesidir. Böylece bölgede ekonomik olarak geri kalmış söz konusu kırsal alanların kalkınması sağlanacak ve yöre halkının refah düzeyi artmış olacaktır.

 

Çalış-Kural, Osmanlı bahçeleri ve peyzaj tarihi konularında çalışmaktadır. Mimarlık lisans derecesini ODTÜ Mimarlık Fakültesi’nden (1995), yüksek lisans derecesini Pratt Institute, Brooklyn, NY (1998) ve doktora derecesini de ODTÜ’den almıştır (2004). Yüksek lisans çalışmalarını TÜBİTAK Bursu (1996-1998) ile tamamlamış; doktora çalışmaları sırasında da Harvard Universitesi Dumbarton Oaks Kütüphanesi Bahçe ve Peyzaj Çalışmaları Bölümü’nde (2003-2004) araştırmacı bursiyer olarak çalışmıştır. 2005-2010 senelerinde Yeditepe ve Bahçeşehir Üniversitesilerinde hocalık yapan Çalış, 2010-2011’de ABD’de Virginia Üniversitesi’nde Mimarlık tarihi dersleri vermiştir. Peyzaj tarihi konusunda pekçok makalesi olan Çalış, aynı zamanda Şehrengiz, Urban Rituals and Deviant Sufi Mysticism in Ottoman Istanbul (Ashgate, 2014) kitabının da yazarıdır.

Dr. Asil YAMAN, Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan Penn Üniversitesi Müzesi’nde Danışman öğretim üyesi olarak 2016 yılından bu yana görev yapmaktadır. 2003 yılından itibaren Batı Anadolu’da birçok arkeolojik kazı ve araştırmada görev alan Yaman’ın, araştırma konuları içerisinde Karia ve Lykia bölgelerinde Geç Roma Dönemi seramik araştırmaları, yeme-içme kültürü ile Levant ve Anadolu arasında, Geç antik çağ boyunca varolan ticari ilişkileri bulunmaktadır.

Dr. Yaman, Post Doktora çalışmaları kapsamında günümüzde Bozburun Yarımadası olarak bilinen Karia Khersonesosu arkeolojisi üzerine yoğunlaşmış olup, 2021 yılından itibaren T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün resmi izinleriyle, Phoenix Arkeolojik Araştırma Projesi (PAP)’ni yürütmektedir. 2018 yılında Amerikan İlmi Araştırmaları Merkezi (ARIT) ve Koç Üniversitesi Capp araştırma burslarını kazanan araştırmacının repertuarında lisans ve lisansüstü düzeyde ‘Anadolu Arkeolojisi’, ‘Arkeolojik ve Tarihsel Perkspektifte Doğu-Batı Mücadeleleri’ ve ‘Geç Antik Çağda Küçük Asya’ dersleri bulunmaktadır.

Aslıhan Güçlü Ege Üniversitesi Klasik Arkeoloji Bölümünü bitirdikten sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümünden mezun oldu. Aynı üniversitede Sanat ve Tasarım bölümünde yüksek lisansını tamamladıktan sonra fotoğraf bölümünde doktora çalışmalarına devam etmektedir.  2007 yılında İFSAK 2. Genç Fotoğrafçılar Festivali’nde ‘Sümerbank’ seçkisiyle, 2012 yılında Pera Müzesi’nde düzenlenen ‘Deneyimin Ötesinde’ sergisinde ‘Kötülük Çiçekleri’ başlıklı projesiyle, 2014 yılında Mamut Art Project’in ikinci edisyonunda ‘Never Changed’ serisiyle, 2016 yılında da III. Fotoistanbul Fotoğraf Festivali’nde ‘Adem’in Mağlubiyeti’ projesiyle yer aldı. 2018 yılında ‘Manifesto’ ve ‘Nihil’ isimli fotoğraf ve video çalışmalarıyla K2 Güncel Sanat Merkezi ve İzmir Resim Heykel Müzesi’nde sergilere katıldı. Pandeminin başlamasıyla birlikte İstanbul başta olmak üzere birçok şehirden davetli sanatçılarla birlikte İzole Project çalışmasında yer alan Aslıhan Güçlü, GAPO’nun yürüttüğü Mahalle İzmir projesinin de katılımcı sanatçılarından biridir. Sanatsal çalışmalarında insan eliyle değiştirilmiş coğrafyalar, kültürel bellek ve birey arasındaki ilişkilere odaklanırken gündelik yaşam içerisindeki sıradan olaylara odaklanır. Bununla birlikte toplumsal cinsiyet ve beden soyutlamalarıyla ilgili çalışmalarına da devam etmektedir. Bununla birlikte Daskyleion, Phokaia, Aigai, Hisarönü Çubucak Antik Seramik Atölyeleri kazılarında,  Myrina ve Gryneion yüzey araştırmasında yer almıştır.