شهر باستانی فینیکس (یونانی Phoinix, Φοῖνιξ) احتمالاً نام خود را از ققنوس افسانه‌ای، «Zümrüdüanka»، با خاستگاه خاور نزدیک گرفته است. این‌که این پرنده اساطیری—که در باستان به خاستگاه مصری یا شامی‌اش شناخته می‌شد—الهام‌بخش نام شهر بوده، نشان می‌دهد بنیان‌گذاران فینیکس از عصر مفرغ با خاور نزدیک پیوند فرهنگی داشته‌اند. از نظر ریشه‌شناسی اما نام فینیکس نه فقط به ققنوس، بلکه به درخت خرما نیز وابسته است که در زبان‌های سامی و یونانی ریشه مشترکی دارد.

در منابع باستانی شهر در پیوند با خرسونسوس کاریایی و شبکه‌های مبادله در مدیترانه شرقی ظاهر می‌شود. نام، هم بُعد اساطیری و هم بُعد تجاری–فرهنگی هویت شهر را بازمی‌تاباند.